Nghị định số 332/2025/NĐ-CP: Quy định về kiểm soát chiếu xạ, bảo đảm an toàn bức xạ

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 332/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật Năng lượng nguyên tử về bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn, an ninh, thanh sát hạt nhân, thông báo, khai báo, cấp phép, thanh tra, kiểm tra về an toàn bức xạ và hạt nhân; ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân và bồi thường thiệt hại hạt nhân.

Quy định về kiểm soát chiếu xạ, bảo đảm an toàn bức xạ

Nghị định gồm 09 chương, 108 điều, quy định chi tiết về:

An toàn bức xạ, bảo vệ bức xạ và an ninh hạt nhân
Vận chuyển, vận chuyển quá cảnh vật liệu phóng xạ
Nhập khẩu, xuất khẩu vật liệu phóng xạ, thiết bị hạt nhân
Quản lý chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng
Quy định về tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử
Thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về an toàn bức xạ và hạt nhân
Thanh sát hạt nhân
Ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân và bồi thường thiệt hại hạt nhân

Nguyên tắc kiểm soát chiếu xạ

Nghị định quy định mọi công việc bức xạ phải được luận chứng nhằm bảo đảm lợi ích mang lại lớn hơn những rủi ro có thể gây ra cho con người, tài sản, xã hội và môi trường.

Áp dụng các biện pháp kỹ thuật và hành chính để hạn chế mức liều chiếu xạ cá nhân đối với nhân viên bức xạ và công chúng ở mức thấp nhất có thể đạt được một cách hợp lý.

Bảo đảm liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ và công chúng không vượt quá giới hạn liều quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định.

Không sử dụng người chưa đủ 18 tuổi làm công việc trực tiếp với thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân hoặc vật liệu phóng xạ.

Trách nhiệm kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp

Về kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp, tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm:

Thiết lập khu vực kiểm soát tại nơi có mức liều hiệu dụng ≥ 6 mSv/năm hoặc có khả năng gây nhiễm bẩn phóng xạ
Thiết lập khu vực giám sát tại nơi có mức liều hiệu dụng > 1 mSv/năm và < 6 mSv/năm
Áp dụng mức liều kiềm chế ≤ 3/10 giá trị giới hạn liều đối với nhân viên bức xạ khi tính toán thiết kế che chắn bức xạ cho cơ sở bức xạ
Không sử dụng người chưa đủ 18 tuổi làm công việc trực tiếp với thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân hoặc vật liệu phóng xạ; tạo điều kiện chuyển đổi công việc phù hợp cho nhân viên bức xạ là nữ khi mang thai (nếu có nguyện vọng)
Tổ chức đào tạo an toàn bức xạ lần đầu khi tuyển dụng và định kỳ cập nhật kiến thức về an toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ
Thực hiện theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ nghề nghiệp:
- Trang bị liều kế cá nhân cho tất cả nhân viên làm việc trong khu vực kiểm soát và khu vực giám sát
- Thực hiện đo liều chiếu xạ cá nhân tại tổ chức được cấp Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử
- Đo liều kế cá nhân với tần suất ít nhất 01 lần trong 03 tháng
Tổ chức khám sức khỏe khi tuyển dụng, định kỳ hằng năm và khi nhân viên bức xạ chấm dứt công việc liên quan đến bức xạ
Trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân phù hợp với loại hình công việc bức xạ
Thực hiện kiểm xạ khu vực làm việc một cách có hệ thống và định kỳ, không ít hơn 01 lần/năm để đánh giá điều kiện làm việc và xem xét lại việc phân loại khu vực
Lập, cập nhật và lưu giữ đầy đủ hồ sơ an toàn bức xạ. Hồ sơ sức khỏe và hồ sơ liều bức xạ của nhân viên phải được lưu giữ 30 năm kể từ khi không còn làm công việc bức xạ
Kiểm soát mức xả thải chất thải phóng xạ vào môi trường, bảo đảm không vượt quá giới hạn

Trách nhiệm kiểm soát chiếu xạ công chúng

Về kiểm soát chiếu xạ công chúng, tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm:

Áp dụng mức liều kiềm chế ≤ 3/10 giá trị giới hạn liều đối với công chúng khi tính toán thiết kế che chắn bức xạ cho khu vực công chúng có thể tiếp cận
Kiểm soát mức xả thải chất thải phóng xạ vào môi trường theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử để bảo đảm liều đối với công chúng không vượt quá giới hạn
Thực hiện kiểm xạ định kỳ, không ít hơn 01 lần/năm, nhằm đánh giá chiếu xạ công chúng một cách có hệ thống

Kiểm soát chiếu xạ trong y tế

Về kiểm soát chiếu xạ y tế, Nghị định quy định tổ chức, cá nhân vận hành thiết bị chiếu xạ, sử dụng thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ, thuốc phóng xạ, nguyên liệu làm thuốc là chất phóng xạ trong y tế phải áp dụng các nguyên tắc kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp và công chúng.

Đối với người bệnh, áp dụng mức liều tham chiếu và tối ưu hóa liều nhận được ở mức thấp nhất có thể nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả trong chẩn đoán.

Cung cấp đầy đủ thông tin, các biện pháp an toàn và bảo vệ chống bức xạ kèm theo hướng dẫn cho người hỗ trợ, chăm sóc và thăm người bệnh trước khi vào khu vực kiểm soát.

Chỉ cho phép người bệnh đã điều trị hoặc chẩn đoán bằng thuốc phóng xạ được xuất viện khi hoạt độ chất phóng xạ trong cơ thể không vượt quá mức quy định.

Trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế

Nghị định quy định trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế, cụ thể:

Thiết lập và thực hiện chương trình bảo đảm chất lượng toàn diện cho hoạt động chẩn đoán và điều trị bằng bức xạ ion hóa
Bảo đảm liều bức xạ của người chăm sóc, hỗ trợ và thăm người bệnh không vượt quá mức liều kiềm chế
Ghi đo, đánh giá liều, lập và lưu giữ hồ sơ quản lý liều chiếu đối với người bệnh được chẩn đoán, can thiệp và điều trị bằng kỹ thuật sử dụng liều chiếu xạ cao
Ban hành mức liều tham chiếu chẩn đoán, quy trình chuyên môn kỹ thuật của thiết bị, hoạt động chẩn đoán và điều trị
Trường hợp xảy ra sự cố y khoa liên quan đến bức xạ, phải thực hiện ngay biện pháp giảm thiểu tác hại; xác định nguyên nhân, ước tính liều chiếu xạ và thực hiện biện pháp khắc phục
Thông báo trong vòng 24 giờ và gửi báo cáo chi tiết trong vòng 05 ngày kể từ khi phát hiện sự cố cho cơ quan chuyên môn giúp UBND cấp tỉnh và Cục An toàn bức xạ và hạt nhân; lập và lưu giữ hồ sơ sự cố

Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế; ban hành mức liều tham chiếu đối với người bệnh trong chẩn đoán y tế.